Objawy depresji
Wbrew pozorom depresja to poważna choroba, której nie można lekceważyć. Obniżony nastrój nie zawsze jednak świadczy o depresji. Jeśli czujemy się zaniepokojeni stanem naszego zdrowia psychicznego, powinniśmy bezzwłocznie zwrócić się do specjalisty, który zatroszczy się o naszą kondycję psychiczną i zaproponuje odpowiednie leczenie. Jak więc rozpoznać pierwsze objawy depresji?
Rzeczywistość depresji
W ostatnim czasie słowo „depresja” stało się nadużywane i funkcjonuje jako kolokwializm. A przecież nie każdy smutek jest objawem depresji… To poważna choroba, z którą boryka się ok. 350 mln ludzi na całym świecie, a w Polsce aż 2 mln! Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że do 2030 roku depresja będzie najczęściej diagnozowaną chorobą na świecie. Aby mówić o rozpoznaniu depresji, trzeba sięgnąć do kryteriów diagnostycznych ICD – 10 (Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych).
Należy stwierdzić, że trwa przez co najmniej dwa tygodnie oraz występują przynajmniej dwa z trzech poniższych objawów:
– Poczucie przygnębienia odczuwa się przez większość dnia, niemal codziennie
– Zmniejsza się zdolność do odczuwania radości z tego, co dotychczas sprawiało przyjemność
– Mniejsze jest zainteresowanie sprawami dnia codziennego
– Narasta poczucie zmęczenia i braku energii przez większość czasu
Konieczne jest także wystąpienie dwóch lub więcej spośród następujących objawów:
– Następuje znacząca zmiana apetytu, wzrost lub spadek masy ciała niezależny od intencji
– Występują problemy ze snem (pojawiają się niemal każdej nocy trudności w zasypianiu, budzenie się, wczesne wybudzanie; nadmierny, długi sen)
– Widoczne jest spowolnienie w mowie lub ruchach albo niepokój, nieustanne poruszanie się lub trudności z usiedzeniem w jednym miejscu
– Utrata zaufania do siebie, poczucie bezwartościowości lub bycia gorszym od innych
– Samooskarżanie lub poczucie winy
– Problemy z myśleniem, koncentracją uwagi albo w podejmowaniu decyzji
– Brak chęci życia, myśli dotyczące wyrządzenia sobie krzywdy lub popełnienie samobójstwa
WAŻNE!
Oczywiście, nie powinniśmy sami sobie stawiać autodiagnozy. ZAWSZE potrzebna jest konsultacja z lekarzem specjalistą. W tym celu warto udać się do psychoterapeuty bądź psychiatry.
Sulimir Szumielewicz, psycholog
Zdrowie psychiczne
Dobrostan, w którym człowiek realizuje swoje możliwości, potrafi poradzić sobie z różnorodnymi sytuacjami życiowymi, jest w stanie uczestniczyć w życiu społecznym oraz produktywnie pracować. Zdrowie psychiczne jest dynamicznym stanem wewnętrznej równowagi. Osoba w dobrostanie ma podstawowe umiejętności poznawcze i społeczne; zdolność rozpoznawania, wyrażania i modulowania własnych emocji, a także współczucia dla innych. Posiada elastyczność i zdolność radzenia sobie z niekorzystnymi zdarzeniami w życiu. Umie też pełnić funkcje w rolach społecznych.
Depresja, lęk i wstyd
Z moich obserwacji wynika, iż na przestrzeni ostatnich 10 lat wiele się zmieniło, jeśli chodzi o korzystanie przez Polaków z pomocy psychologicznej. Obecnie więcej osób, w tym mężczyzn, korzysta z takiej pomocy. Rozrasta się rynek prywatnych gabinetów i ośrodków pomocy psychologiczno-psychiatrycznej. Pozytywną rolę odgrywają różnego rodzaju kampanie społeczne, co przyczynia się do mniejszego stygmatyzowania osób korzystających z pomocy psychologicznej i psychiatrycznej. Jednak w tej kwestii jeszcze wiele trzeba w Polsce zmienić. Dlatego ważna jest edukacja na temat zdrowia psychicznego oraz informacje o dostępności do takiej pomocy. Nie każdy przecież dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi, aby korzystać z prywatnych porad i leczenia. W ramach pilotażu Ministerstwo Zdrowia powołało Centra Zdrowia Psychicznego, które zapewniają szybką pomoc - w 72 godziny od zgłoszenia. Jest to zupełnie nowe podejście do leczenia psychiatrycznego. Odchodzi się od izolacji w szpitalach na rzecz, o ile to tylko możliwe, leczenia blisko domu, w trybie ambulatoryjnym. Lista tych placówek dostępna jest na stronie www.czp.org.pl. Powstają też nowe inicjatywy jak Polskie Towarzystwo Zapobiegania Samobójstwom, które otwiera poradnie suicydologiczne. Pierwsze z nich działają już w Opolu, Katowicach, Sosnowcu i Krotoszynie. www.ptzs.pl Docelowo istnieje potrzeba stworzenia narodowego programu zapobiegania samobójstwom. W Polsce jest ich corocznie ponad 5 tys., podczas, gdy w wypadkach samochodowych ginie ok. 2900 osób rocznie. To pokazuje skalę problemu.
Budujące jest to, że młodsze pokolenie nie ma już takich oporów przed korzystaniem z pomocy psychologicznej. Zdarzają się sytuacje, że to nastolatek prosi rodziców o możliwość rozmowy z psychologiem.
(Sulimir Szumielewicz, psycholog))
Praca zdalna a różne pokolenia
Najtrudniej radzą sobie na home office Baby Boomersi, przyzwyczajeni do pracy zespołowej i świetnie radzący sobie w dużych firmach. Przyzwyczajeni są do tego, że ktoś im organizuje pracę, teraz muszą to robić sami. Starsi pracownicy nie są też zbyt obyci z nowymi technologiami i na tym tracą. Za to mają lepsze warunki, by pracować z domu. Zwykle mieszkają w większych, komfortowych mieszkaniach, gdzie mają osobny pokój do pracy.
Młodsze pokolenia dużo lepiej funkcjonują w pracy zdalnej. X, Y, Z to najczęściej ludzie dobrze zorganizowani i zawodowo samodzielni. Nie ma dla nich różnicy między realem a wirtualem, ale zdarza się, że wciąż mieszkają z rodzicami lub sublokatorami i praca zdalna w domu, gdzie jest kilka osób, może być trudniejsza.
Praca zdalna generalnie zadziałała na tę krótką metę, czyli pierwsze półrocze, ale wciąż nie wiemy jakie będą jej efekty za rok. To zbyt krótki czas, by mówić o nawykach. Wychodzenie do firmy wymagało od nas zadbania o siebie, organizacji czasu. Z pewnością home office dla firm, gdzie ważna jest praca zespołowa i częsty kontakt, może być trudny.
Tomasz Sobierajski, socjolog
Świat VUCA - życie i praca
Nazwę VUCA stworzyli amerykańscy stratedzy wojskowi. Miała ona opisać nową rzeczywistość, która powstała po zakończeniu Zimnej Wojny. Na ten nowy świat, w jakim żyjemy składa się V- Volatility (zmienność), U - Uncertainty (niepewność), C - Complexity (złożoność) i A - Ambiguity (niejednoznaczność). Rzeczywistość ta dotyczy tak samo życia rodzinnego, szkolnego jak i firmowego.
Volatility, czyli zmienność, to nic innego jak szybkie zmiany wokół nas, przebiegające chaotycznie, uniemożliwiające określenie wzorców postępowania.
Uncertainty, czyli niepewność, polega na niepewności przyszłości. Na podstawie doświadczeń ze znanej dobrze przeszłości trudno jest wnioskować coś pewnego na temat przyszłości. Jest coraz więcej wyjątków i coraz więcej nowych, nieznanych dziedzin.
Complexity, czyli złożoność, dotyczy poziomu skomplikowania procesów, w jakich każdego dnia bierzemy udział. Obszary działań nakładają się na siebie, zaburza się prosta zasada „przyczyna-skutek”.
Ambiguity, czyli niejednoznaczność, to ilośc bodźców, jakie do nas docierają z wielu źródeł. To także mnogość nowych znaczeń, ale i możliwości. Zwykle wiąże się też z podwyższonym poczuciem ryzyka.
Żyjemy w VUCA i co dalej?
Jak żyć i pracować w świecie VUCA? Dzisiejszy świat to królestwo dla osób, które lubią zmiany. A zarządzanie firmami we współczesnym świecie to nic innego jak zarządzanie nieustającą zmianą. By odnaleźć się w tych czasach koniecznie trzeba mieć Wizję. Wizję firmy, rozwoju i danego projektu. Nie da się zaplanować szczegółowo każdego etapu pracy, ale trzeba mieć zawsze przed oczami CEL. Mimo, że wiele rzeczy może się po drodze zmienić (zmienność) – trzeba pamiętać o głównych wartościach i nie tracić obranego kursu. Na czynnik nazwany „zmiennością” lekarstwem jest próba zrozumienia. Zrozumienie zaś przychodzi z otoczenia. Świat pełen wciąż zmieniających się historii zmusza nas do uczenia, dowiadywania się i pozyskiwania informacji zwrotnej z otoczenia – od pracowników i klientów. Dobry szef w świecie VUCA to taki, który ma kompetencje komunikacyjne i umie stworzyć warunki do otwartej komunikacji na wszystkich szczeblach firmy. Tylko w otwartości zdobywane informacje będą miały dobry przepływ i pozwolą szybko reagować na rozmaite problemy. Z kolei złożoność wymaga czystych struktur. Niezbędny jest jasny system zarządzania w firmie. Pracownicy mogą w nim liczyć na rzetelnie opisane zadania i procedury.
Jedną z najistotniejszych współczesnych cech menadżerów jest umiejętność rozpoznawania sytuacji za pomocą eksperymentów. Nie zakładamy rozwiązania na podstawie tego, co było 5 lat temu, nie zakładamy wielotygodniowych dyskusji, ale odważnie stawiamy hipotezy, a następnie testujemy je i sprawdzamy rezultaty.
Depresja w różnych pokoleniach
Przyczyn depresji jest wiele. Za mało jest wciąż badań, ale może jest tak, że w pokoleniu Baby Boomersów istnieje tyle samo stanów depresyjnych, co u młodszych, tylko młodzi mają świadomość choroby i ją leczą, a Boomersi nie. Boomersi, skupieni na zysku, mogą przeżywać stany depresyjne, ale się na nich nie skupiać lub tak ich nie nazywać. Młodsze pokolenia mają więcej narzędzi, by odpowiednio pewne rzeczy nazywać. Depresja ma przyczyny zawodowe, domowe, ale i środowiskowe. Dzieciństwo ma znaczenie, a jak wiemy o pokoleniu X i Y mówi się, że to dzieci rozwiedzionych rodziców. Rozwód może mieć działanie traumatyczne i z czasem skutkować depresją. Ale praca i tak jest w tle, bo istnieje duże prawdopodobieństwo, że związki ich rodziców rozpadły się właśnie przez pracę, bo to ona była wtedy najważniejsza.
Ciekawe jest najmłodsze pokolenie Z. Oni wchodzą na rynek ze świadomością czym jest depresja i jak się ją leczy. Nie wstydzą się schorzeń psychicznych i otwarcie sięgają po pomoc.
Tomasz Sobierajski, socjolog
Dlaczego powstał nasz portal
Portal, na którym się teraz znajdujesz, powstał w ramach kampanii #NASZAwtymGŁOWA. Został stworzony z myślą o tych, którzy potrzebują rzetelnej pigułki wiedzy psychologicznej. Ale skąd ten pomysł? Według badania przeprowadzonego przez Instytut LB Medical oraz SW Research aż 44% Polaków uważa, że jest dużo informacji na temat zdrowia psychicznego, rozproszonych w wielu miejscach. Dlatego postanowiliśmy wyjść naprzeciw potrzebom rodaków i przekazujemy miejsce, w którym odnajdziesz wszystkie niezbędne i ważne dla każdej głowy informacje!
Naszą misją jest uświadomienie społeczeństwu, że choroba nie jest problemem jednostki, ale nas wszystkich. Skutkiem nagłaśniania problemu jest wdrożenie go do dyskursu społecznego. Pokażmy, że problem istnieje. Powinniśmy uświadamiać społeczeństwo, że choroba może dotyczyć naszych bliskich, współpracowników, ludzi, z którymi mamy kontakt na co dzień, a także nas samych.
To dla nas ważne wyzwanie i misja. Chcemy, wraz z ekspertami i partnerami, tworzyć miejsce, gdzie spotkają się lekarze i pacjenci, psychologowie, psychiatrzy, trenerzy biznesu, prawnicy, pracodawcy i pracownicy, zaniepokojeni o stan zdrowia i pewni depresji, ciekawi rozwiązań i niepewni jutra. Kobiety, mężczyźni i młodzież. Wszyscy ci, których problem zaburzeń zdrowia psychicznego dotyka, i którzy potrzebują wsparcia, pomocy, wiedzy i kontaktów.
* Badanie „Źródła wiedzy na temat zdrowia psychicznego” przeprowadzone na zlecenie Instytutu LB Medical. Badanie zostało zrealizowane w dniach 22-26.12.2020 przez agencję SW RESEARCH metodą wywiadów on-line (CAWI) na panelu internetowym SW Panel.
