Nazwę VUCA stworzyli amerykańscy stratedzy wojskowi. Miała ona opisać nową rzeczywistość, która powstała po zakończeniu Zimnej Wojny. Na ten nowy świat, w jakim żyjemy składa się V- Volatility (zmienność), U – Uncertainty (niepewność), C – Complexity (złożoność) i A – Ambiguity (niejednoznaczność). Rzeczywistość ta dotyczy tak samo życia rodzinnego, szkolnego jak i firmowego.
Volatility, czyli zmienność, to nic innego jak szybkie zmiany wokół nas, przebiegające chaotycznie, uniemożliwiające określenie wzorców postępowania.
Uncertainty, czyli niepewność, polega na niepewności przyszłości. Na podstawie doświadczeń ze znanej dobrze przeszłości trudno jest wnioskować coś pewnego na temat przyszłości. Jest coraz więcej wyjątków i coraz więcej nowych, nieznanych dziedzin.
Complexity, czyli złożoność, dotyczy poziomu skomplikowania procesów, w jakich każdego dnia bierzemy udział. Obszary działań nakładają się na siebie, zaburza się prosta zasada „przyczyna-skutek”.
Ambiguity, czyli niejednoznaczność, to ilośc bodźców, jakie do nas docierają z wielu źródeł. To także mnogość nowych znaczeń, ale i możliwości. Zwykle wiąże się też z podwyższonym poczuciem ryzyka.
Żyjemy w VUCA i co dalej?
Jak żyć i pracować w świecie VUCA? Dzisiejszy świat to królestwo dla osób, które lubią zmiany. A zarządzanie firmami we współczesnym świecie to nic innego jak zarządzanie nieustającą zmianą. By odnaleźć się w tych czasach koniecznie trzeba mieć Wizję. Wizję firmy, rozwoju i danego projektu. Nie da się zaplanować szczegółowo każdego etapu pracy, ale trzeba mieć zawsze przed oczami CEL. Mimo, że wiele rzeczy może się po drodze zmienić (zmienność) – trzeba pamiętać o głównych wartościach i nie tracić obranego kursu. Na czynnik nazwany „zmiennością” lekarstwem jest próba zrozumienia. Zrozumienie zaś przychodzi z otoczenia. Świat pełen wciąż zmieniających się historii zmusza nas do uczenia, dowiadywania się i pozyskiwania informacji zwrotnej z otoczenia – od pracowników i klientów. Dobry szef w świecie VUCA to taki, który ma kompetencje komunikacyjne i umie stworzyć warunki do otwartej komunikacji na wszystkich szczeblach firmy. Tylko w otwartości zdobywane informacje będą miały dobry przepływ i pozwolą szybko reagować na rozmaite problemy. Z kolei złożoność wymaga czystych struktur. Niezbędny jest jasny system zarządzania w firmie. Pracownicy mogą w nim liczyć na rzetelnie opisane zadania i procedury.
Jedną z najistotniejszych współczesnych cech menadżerów jest umiejętność rozpoznawania sytuacji za pomocą eksperymentów. Nie zakładamy rozwiązania na podstawie tego, co było 5 lat temu, nie zakładamy wielotygodniowych dyskusji, ale odważnie stawiamy hipotezy, a następnie testujemy je i sprawdzamy rezultaty.


